Daily Archives: 2 listopada 2016

Krzepcy epigoni

image Narodzinom nowych zjawisk literackich o charakterze zbiorowym, a więc nowym prądom czy kierunkom, nie zawsze towarzyszy zgiełk sporów i walk programowych. Zdarza się też, iż przełomy, nawet bardzo doniosłe, nie są przewrotami, dokonują się bowiem stopniowo i powoli, by w swych fazach początkowych przebiegać łagodnie i niemal niepostrzeżenie przekształcać żywe jeszcze wczoraj w nie mniej żywą dzisiejszość. A tak właśnie zdarzyło się w chwili wkroczenia pozytywizmu do kultury polskiej. W literaturze mianowicie pełnią sił odznaczali się pisarze romantyczni, by wymienić choćby tylko Kraszewskiego, który w okolicach r. 1863 zmienił wprawdzie adres przenosząc się z Królestwa do Saksonii, z Warszawy do Drezna, ale ani nie przerwał swej twórczości, ani nie utracił jej odbiorców, i aż do śmierci dotrzymywał kroku młodszej braci literackiej, a zmarł w r. 1887, a więc tuż przed datą, którą poczytuje się czasami za koniec pozytywizmu. Autorowi zaś Starej baśni towarzyszyli niewiele odeń młodsi Felicjan Faleński, Deotyma czy Jeż, którzy zmarli w latach 1908 -1915, a więc równocześnie z Konopnicką, Orzeszkową i Sienkiewiczem, czołowymi przedstawicielami pokolenia następnego, pokolenia pozytywistów.