Daily Archives: 14 listopada 2016

Adam Bełcikowski.

Z mnóstwa sztuk jego jedynie Przekupka warszawska cieszyła się dużym uznaniem jako widowisko popularne, wystawiane na „Starówce” warszawskiej jeszcze w latach międzywojennych. W sztukach tych utrwalał i upowszechniał pomysły repertuaru tradycyjnego, takie jak podanie o Wandzie czy o Skałce, ale sięgał również w czasy Łokietka czy pierwszych Piastów. Lubując się w jaskrawych i łatwych efektach dramatycznych, szedł Bełcikowski wyraźnie w kierunku widowisk popularnycji, przeznaczonych dla szerokich mas odbiorców, a tym torował drogę wielkiej sztuce tragicznej zarówno poprzedników, a więc Słowackiego, jak i następców w rodzaju Wyspiańskiego. W dziedzinie tej spotkał jednak rywala, któremu pola dotrzymać nie potrafił, w osobie Juliana Moersa z Poradowa, tj. Elżbiety Tuszowskiej. Zamożna ziemianka kresowa, osiadłszy dla poratowania zdrowia we Włoszech, długie lata pobytu poza krajem urozmaicała sobie rozległą lekturą i pochodzące z niej pomysły dramatyzowała zawzięcie, tak iż wypełniły one siedem tomów pośmiertnego wydania jej dzieł. Z dramatów tych jeden, Przeor Paulinów, poświęcony Kordeckiemu, a łączący akcenty patriotyczne z religijnymi, był najpopularniejszym widowiskiem scenicznym, przez lat wiele wystawianym przez owoczesne teatry.