Category Archives: Monarchie absolutne

Absolutyzm we Francji

Połowa wieku XIV oraz cały XV dały silne podstawy do wytworzenia się absolutyzmu we Francji. Ludwikowi XI udało się przełamać antymonarszą opozycję książąt, czym wzmocnił swoją pozycję jako panujący. Głównymi zasadami, jakich nie mógł złamać panujący w siedemnastowiecznej Francji były: niemożność zmiany prawa do sukcesji, wyznawanie wyłącznie katolicyzmu oraz brak swobody w dyspozycji domenami królewskimi. Zakres władzy za rządów Ludwika XIV miał już nieco inny, bardziej autorytarny charakter. Posiadał już pełnię władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. Był reprezentantem kraju na zewnątrz oraz zajmował się prowadzeniem polityki zagranicznej. Obsadzał stanowiska w radzie królewskiej i w parlamencie. Miał prawo nominować urzędników i sędziów. W czasach panowania Ludwika XIV arystokracja i szlachta praktycznie utraciły możliwość wpływania na decyzje polityczne a wysokie stanowiska urzędnicze powierzano mieszczanom. Cel zamierzony przez tego panującego nie był skomplikowany: trzeba było zapełnić skarbiec złotem, które wydawano na wojsko i politykę ekspansji zewnętrznej.

Cechy państwa absolutnego

Na przełomie XVII i XVIII w. monarchie ulegały przekształceniu w monarchie absolutne. Ta forma państwa miała swoje specyficzne cechy. Rozbudowie uległ scentralizowany aparat państwowy – panowała biurokracja. Dążono do powiększenia armii, rezygnując z pospolitego ruszenia. Wojsko było regularne i zawodowe. Wzrastały obciążenia podatkowe ludności na rzecz wojska oraz utrzymania biurokracji. Rozbudowywano dwór monarszy. Głównym celem polityki monarchii absolutnej była ekspansja zewnętrzna. Polityka wewnętrzna dążyła do uzyskania nadwyżek budżetowych. Aby ten cel osiągnąć, popierano produkcję własną, podwyższano podatki. Urzędy państwowe obsadzano wykwalifikowanymi pracownikami, wywodzącymi się z mieszczaństwa. Granice danego kraju nadal nie były stałe. Zależały od wyników wojen i układów międzypaństwowych. Były to państwa wielonarodowościowe, a wspólną cechą wszystkich mieszkańców była podległość jednemu władcy. Za władcę, który najpełniej realizował ideę władcy absolutnego uważa się Ludwika XIV – króla Francji.

Wzrost potęgi Habsburgów

Dynastia Habsburgów panowała z przerwami nad Rzeszą niemiecką od XIII w. Podczas gdy inne rody prowadziły nieustanne walki, Habsburgowie umiejętnie wchodzili w dynastyczne związki małżeńskie. W ten sposób tworzyli gigantyczne imperium. Szczytem było panowanie cesarza Karola V w XVI w. w sześciu królestwach i nad częścią Ameryki. W 1566r. cesarz ten abdykował, dokonując podziału swego imperium między swego brata Ferdynanda a syna Filipa, króla Hiszpanii. Okres panowania Filipa II przyniósł wzmocnienie władzy absolutnej i umocnienie katolicyzmu. Umocnieniu jej sprzyjała działalność Świętej Inkwizycji, zdecydowanie popieranej przez króla, która została powołana do tępienia herezji. Symbolem jego potęgi stał się zamek w Eskurialu. Filip II był zdecydowanym przeciwnikiem protestantyzmu, a wojny, jakie prowadził w obronie wiary katolickiej przyniosły utratę pozycji wielkiego mocarstwa. Częściowe reformy w państwie austriackim, wzorcowane na absolutyzmie oświeconym udało się doprowadzić dopiero przy końcu XVIII w. Józefowi II.