Category Archives: Napoleon

Koalicja

Sytuacja w Europie na początku 1806 roku zapowiadała pewną stabilizację. Austria poddała się, a car Aleksander I rozważał możliwość zawarcia pokoju. Jednak Wielkiej Brytanii udało się nakłonić do wojny króla Prus Fryderyka Wilhelma III i utworzyć IV koalicję. Na jego decyzję wpływ miały angielskie złoto, obawa Prus przed całkowitym zdominowaniem krajów niemieckich przez Napoleona, a także przyjaźń cara Aleksandra. Prusacy byli pewni przewagi swojej wytresowanej armii, przekonanie to jednak szybko okazało się złudne. 14 października 1806 roku rozegrały się dwie bitwy, Napoleon pokonał wojska pruskie pod Jeną, a najwybitniejszy napoleoński marszałek rozbił ich drugą armię. Francuzi zajęli Berlin i przekroczyli Odrę. Korzystając ze wsparcia polskich powstańców, opanowali Poznań i Warszawę. W 1807 roku wojska Napoleona, walcząc w trudnych zimowych warunkach, rozbiły siły rosyjsko – pruskie pod Iławą, zdobyły Gdańsk i ponownie pokonały Rosjan pod Frydlandem. Klęski militarne zmusiły Rosję i Prusy do negocjacji. Pokój został zawarty w 1807 roku w Tylży. Prusy straciły połowę obszarów. Między innymi Westfalię otrzymał brat Napoleona, Hieronim.

Zamach stanu

Rządy skorumpowanego i nieudolnego Dyrektoriatu budziły niezadowolenie społeczeństwa, przez co zwiększyło się poparcie dla rojalistycznej prawicy i jakobińskiej lewicy. Burżuazja obawiał się jednak zarówno władzy następców krwawego Robespierrea jak i przywrócenia porządku przedrewolucyjnego. W tej sytuacji poszukiwano przywódcy, który utrzymałby zdobycze rewolucji, a jednocześnie uspokoił i uzdrowił sytuację wewnętrzną. Wybór padł na generała Napoleona Bonapartego, który przyczynił się do wielu zwycięstw armii francuskiej, a jednocześnie nie był związany z żadną aferą gospodarczą. Jego kandydaturę popierali nawet niektórzy przedstawiciele dotychczasowych władz, między innymi dwóch dyrektorów – ksiądz Siess i Roger Duclos, którzy liczyli na zachowanie swoich przywilejów. Rada Starszych 9 listopada 1799 roku na wieść o rzekomym zagrożeniu spiskiem jakobińskim powierzyła Napoleonowi dowództwo sił wojskowych w Paryżu. Następnego dnia zebrały się obie rady, Rada Starszych i Rada Pięciuset. Miejsce obrad otoczyło wojsko, które dowiedziawszy się o próbie zabicia Napoleona przez posłów rozpędziło Radę Pięciuset.

Sto dni

Restauracja Burbonów, powrót arystokracji, a przede wszystkim okupacja obcych wojsk wywoływały niechęć francuskiego społeczeństwa. Niepokoje te Napoleon uznał za szansę powrotu na tron Francji. Uciekł z Elby, traktując niewypłaceni pensji przed Ludwika XVIII jak zwolnienie z danych obietnic. We Francji znalazł się 1 mara 1815 roku. Przyłączyli się do niego żołnierze, którzy mieli go aresztować. Równie entuzjastycznie powitali go chłopi i robotnicy. Napoleon stał się symbolem dumy narodowej i został przez tłum wniesiony do Paryża, z którego uciekł Ludwik XVIII. Bonaparte potrzebował wsparcia społeczeństwa i dlatego wprowadził bardziej demokratyczną niż poprzednią konstytucję, a także zniósł cenzurę. Chciał zakończyć wojnę w zamian za uznanie go władcą Francji przed europejskich monarchów. Nie zgodzili się oni na takie rozwiązanie i utworzyli ponownie antynapoleońską koalicję, już siódmą. Napoleon nie czekał, aż połączą się siły przeciwników, i wyruszył z częścią swoich wojsk przeciwko Brytyjczykom i Prusakom stacjonującym w Niderlandach. Najpierw zaatakował armię pruską pod Ligny, ale nie rozbił jej, a jedynie odepchnął. Następnie uderzył Brytyjczyków.