Category Archives: Napoleon

Hiszpania

Do blokady kontynentalnej przyłączyła się większość krajów europejskich, między innymi Austria i Prusy. Odmówiły udziału w niej tylko Szwecja i Portugalia. Nawet Dania, dotychczasowa brytyjska sojuszniczka, z obawy przed Napoleonem zdecydowała się na przystąpienie do niej. W odwecie brytyjska flota popłynęła pod Kopenhagę i ostrzelała miasto z armat zabijając tysiące ludzi. Dążenie cesarza Francuzów do całkowitego uniemożliwienia Wielkiej Brytanii handlu z kontynentem wymusiło na nim nowe podboje. W 1807 roku francuska armia przy udziale Hiszpanii zajęła Portugalię, zmuszając jej króla do ucieczki do swojej kolonii – Brazylii. Następnie Napoleon zdecydował się zająć Hiszpanię. Jej władcą był Karol IV Burbon, jednak w rzeczywistości władzę sprawowała jego żona Maria Luiza i jej kochanek, awansowany ze stajennego na premiera. Cesarz w 1808 roku zmusił Karola oraz jego syna do abdykcji. Królem został brat Napoleona, Józef, dotychczasowy władca Neapolu. W Hiszpanii wprowadzona została konstytucja, zniesiono feudalne przywileje szlachty i duchowieństwa, zlikwidowana tortury i Świętą Inkwizycję.

Moskwa

Stosunki francusko – rosyjskie mimo pokoju Tylży cechowała dużą nieufność. Car czuł się upokorzony poniesionymi klęskami, obawiał się też zepchnięcia Rosji do rangi drugorzędnego mocarstwa i to nie Europy, ale do Azji. Już w 1810 roku złamał blokadę kontynentalną, otwierając porty rosyjskie dla statków neutralnych. Napoleon chciał zmusić Rosję do przestrzegania blokady, gromadząc potężną armię 600 tysięcy żołnierzy, która w czerwcu 1812 wyruszyła na Moskwę. Połowę jej sił stanowili Francuzi, zaś reszta żołnierzy pochodziła z krajów zależnych od Bonapartego, niechętnych jednak – z wyjątkiem Polaków – by walczyć w imię jego interesów. Napoleon sądził, że Rosjanie wydadzą mu bitwę w rejonach przygranicznych, którą łatwo wygra, a wówczas car zgodzi się na rokowania i wojna szybko się skończy. Dlatego też armia została zaopatrzona zaledwie na 20 dni. Rosja nie wydała bitwy na terenach przygranicznych, ponieważ w jej zachodnich guberniach stacjonowało tylko 220 tysięcy żołnierzy spośród około 500 tysięcy regularnych. Wojska carskie wycofały się, zmuszając nieprzyjaciela do oddalenia się od własnych magazynów, co w połączeniu z atakami partyzanckimi utrudniało francuskiej armii zaopatrzenie.

Napoleon władcą

Dyktatorskie rządy Napoleona nie były krwawe. W więzieniach przebywało dwa i pół tysiąca osób, co w porównaniu z około 500 tysięcy przetrzymywanych za Robespierra było liczbą niewielką. Nie dochodziło też do żadnych masowych mordów, a opozycjonistów zmuszano najczęściej do emigracji. Sprawnie działała policja, zwłaszcza gdy na jej czele stanął Joseph Fouche. Była ona wspomagana przez cenzurę i kontrolę korespondencji. Francja stała się państwem policyjnym. Zachowano niezależność sądów, ale sędziów wybierał sam Napoleon. Swoje funkcje pełnili oni dożywotnio i byli nieusuwalni. Wszystkie działania Bonapartego miały na celu ustabilizowanie sytuacji wewnętrznej państwa/. Sprzyjało temu ogłoszenie powszechnej amnestii i zgoda na powrót emigrantów. Nie oddano im jednak zabranych wcześniej majątków w obawie przed utratą poparcia mieszczan i chłopów, którzy je przejęli. Napoleon nakazał też otwarcie wielu nieczynnych kościołów, co wywołało entuzjazm społeczeństwa, głównie wiejskiego. Chociaż sam był religijnym sceptykiem, doprowadził do unormowania stosunków z papiestwem, podpory podpisując w 1801 roku konkordat. Zgodnie z nim państwo zachowało wpływ na wybór biskupów i proboszczów, którzy nadal musieli składać przysięgę na wierność Francji.