Ustroje

Podstawową różnicą pomiędzy ustrojami obu polis jest fakt, że w Sparcie władzę sprawowała wąska grupa ludności – spartiatów, panowali oni nad grupą zależną – helotami. Początkowo również w Atenach władzę sprawowała niewielka część ludności zwana arystokracją. Jednak po reformach Solona i Klejstenesa w Atenach zaczęła rozwijać się demokracja ateńska. W obu polis odmiennie podchodzono też do kwestii wychowania młodego pokolenia. W Sparcie wychowaniem dzieci i młodzieży zajmowało się państwo. Największą wagę przywiązywano do sprawności fizycznej. Celem szkoły było bowiem przygotowanie chłopców do służby w wojsku. Chłopcy uprawiali wiele dyscyplin sportowych: zapasy, biegi, rzut oszczepem, dyskiem, jazdę konną. Chłopcy byli przyzwyczajani do surowych warunków wojskowego życia. Mniejszą wagę przywiązywano do rozwoju intelektualnego. Uczono jednak historii ojczystej, pieśni ku czci bogów oraz formułowania zwięzłych, lakonicznych wypowiedzi. Dbano również o sprawność fizyczną dziewcząt, ponieważ uważano, że przyszła żona żołnierza powinna być wysportowana.

W Atenach o rozwój dzieci musieli dbać rodzice. Zatrudniali oni prywatnych nauczycieli, a szczególny nacisk kładziony był na rozwój intelektualny. Dzieci uczono czytania, pisania, rachunków. Uczniowie poznawali też utwory poetyckie. Nauczano także śpiewu i gry na instrumentach. Mniejszą wagę przykładano do rozwoju sprawności fizycznej dzieci, chłopcy jednak ćwiczyli biegi, skoki, rzut dyskiem i oszczepem oraz zapasy. Dziewczęta nie uprawiały żadnych sportów.